Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Odszedł Władimir Bukowski
2019-10-29
Karolina Blecharczyk

27 października w wieku siedemdziesięciu siedmiu lat zmarł jeden z najwybitniejszych rosyjskich dysydentów czasów sowieckich i współczesnych – pisarz i publicysta Władimir Konstantynowicz Bukowski.

 

Władimir Bukowski urodził się w 1947 roku w mieście Belebej (teren ówczesnej Baszkirskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Ludowej), gdzie jego rodzina trafiła z Moskwy podczas ewakuacji spowodowanej wybuchem drugiej wojny światowej. Ojciec, Konstantyn, był znanym pisarzem i publicystą. Wraz z zakończeniem ewakuacji rodzina Bukowskich powróciła do Moskwy, gdzie czternastoletni Władimir, po wysłuchaniu słynnego referatu Chruszczowa O kulcie jednostki i jego następstwach, postanowił wstąpić na dysydencką ścieżkę. Wkrótce został za to wydalony ze szkoły.

 

„Pełzająca schizofrenia”

Bukowski brał aktywny udział w tworzeniu i rozpowszechnianiu samizdatu (czyli przepisywanej ręcznie literatury i publicystyki o treściach zakazanych), za co w 1963 roku został pierwszy raz aresztowany. Był też inicjatorem protestów młodzieży pod pomnikiem Majakowskiego w Moskwie oraz mitingów w obronie innych dysydentów: Andrieja Siniawskiego, Julija Daniela oraz Aleksandra Ginsburga. Za działalność opozycyjną spędził łącznie dwanaście lat w zakładach karnych: aresztach śledczych, więzieniach, łagrach oraz psychuszkach (zakładach psychiatrycznych specjalnego nadzoru).

Był jednym z pierwszych przypadków oficjalnie zdiagnozowanej przez sowiecką psychiatrię „schizofrenii pełzającej”, za której objaw uznawano antysowiecką agitację i propagandę oraz sprzeciw wobec panującego ustroju. Stanowiących powszechne zagrożenie „chorych” poddawano przymusowemu internowaniu i leczeniu w specjalnych szpitalach-więzieniach. Świadectwo pobytu w tego rodzaju placówkach oraz swojej dysydenckiej drogi Bukowski pozostawił w swojej autobiografii pt. I powraca wiatr… (1978).

 

W opozycji do Putina

W 1976 roku Bukowski został wydalony ze Związku Sowieckiego – zamieszkał w Wielkiej Brytanii i ukończył studia na Uniwersytecie w Cambridge, gdzie osiadł na stałe. Był jednym z inicjatorów akcji międzynarodowego bojkotu Igrzysk Olimpijskich w Moskwie oraz współzałożycielem tzw. Międzynarodówki Oporu. Po rozpadzie ZSRR, na znak sprzeciwu wobec polityki Borysa Jelcyna, zrzekł się rosyjskiego obywatelstwa.

W 2004 roku, wraz z Garrim Kasparowem i Borisem Niemcowem, Bukowski założył Komitet 2008 – Wolny Wybór, którego celem była obrona demokratycznych wyborów. Trzy lata później jego kandydatura na stanowisko prezydenta Rosji nie została zatwierdzona. W 2011 roku przyłączył się do opozycyjnej kampanii pod hasłem „Putin musi odejść”.

Pisarz pozostawił po sobie liczne dzieła literackie i obszerny dorobek publicystyczny, nierzadko o charakterze kontrowersyjnym (np. esej pt. Unia Europejska jak Związek Radziecki). Warto, wspominając tą wybitną postać, przytoczyć jedną z jego ostatnich publicznych wypowiedzi, aktualną już nie tylko w samej Rosji:

Potrzebny nam jest protest, poważny protest społeczeństwa. Pokojowy, w granicach prawa, ale protest olbrzymich rozmiarów, taki, z którym trzeba się liczyć. To jedna z tych rzeczy, które są dziś nieuniknione. Nie jesteśmy w stanie innymi metodami przeprowadzić wolnych wyborów. Dziś jest to konieczne… Musimy zmienić ten system, który wskrzesza sowieckie normy i porządki… (tłum. K.B.)

 

Źródło:

 

Fot. Rob C. Croes (CC0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Wybory prezydenckie na Białorusi: dzień przed wybuchem?

07.08.2020
Maxim Rust
Czytaj dalej

Przed wyrokiem. Sprawa Dmitrijewa

21.07.2020
Czytaj dalej

Niewidzialni Inni

20.07.2020
Anton Saifullayeu Tadeusz Giczan
Czytaj dalej

Wiatr zmiany

06.07.2020
Olga Dryndova

 Słabnący paternalizm państwowy na Białorusi łączy się z niskim poczuciem zaufania do władz. Według badań z lat 2017–2018 jedynie około 40 procent Białorusinów ufało władzom państwowym, w tym 34 procent ministrom, a 33 procent władzom lokalnym.

 
Czytaj dalej

„Nas tu nie ma” czyli niesłyszalny głos białoruskiego środowiska LGBT

29.06.2020
Maxim Rust Nick Antipov Nasta Mancewicz Milana Levitskaya
Czytaj dalej

Kampania prezydencka na Białorusi: (nie)oczywiste wybory

26.06.2020
Maxim Rust Yahor Azarkevich
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2020 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu