Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Stalin wiecznie żywy
2019-03-05
Karolina Blecharczyk

5 marca mija sześćdziesiąta szósta rocznica śmierci jednego z największych zbrodniarzy w historii ludzkości, Josifa Wissarionowicza Dżugaszwilego, znanego całemu światu jako Stalin. Jednak dla wielu Rosjan to wciąż najwybitniejsza postać wszech czasów.

 

 

„Stalin to mądry przywódca”

Według wyników badań przeprowadzonych w 2018 roku przez niezależne Centrum Analityczne Jurija Lewady, stosunek Rosjan do osoby Stalina staje się coraz bardziej pozytywny.

 

Grób Stalina w rocznicę rewolucji, fot. Karolina Blecharczyk.

 

Ankieta przeprowadzona wśród osób w wieku 18–27 lat wykazała, że ze stwierdzeniem „Stalin to mądry przywódca, któremu ZSRR zawdzięczał potęgę i dobrobyt” zgadza się ponad połowa ankietowanych. O ile w 2008 roku 68 procent ankietowanych uznawało Stalina za „okrutnego, nieludzkiego tyrana, winnego zagłady milionów niewinnych ludzi”, to w 2018 roku tego zdania było już tylko 44 procent młodych ludzi, podczas gdy liczba osób wstrzymujących się od głosu wzrosła z 13 do 30 procent. Jeszcze bardziej szokujące wydają się odpowiedzi na pytanie dotyczące ogólnego bilansu stalinowskich rządów.  tyle samo dobrego, co złego”, a 25 procent uważa, że „przyniosły więcej dobrego niż złego”. Tylko 13 procent jest zdania, że „przyniosły więcej złego niż dobrego”, a jednoznacznie negatywnie stalinowski reżym oceniło zaledwie 3 procent badanych.

 

Muzeum Wojny Ojczyźnianej, fot. Karolina Blecharczyk.

 

Zdaniem specjalistów, przytoczone wyżej statystyki to syndrom postsowieckiego pokolenia, któremu Stalin kojarzy się przede wszystkim ze zwycięstwem w drugiej wojnie światowej. Taka narracja historyczna, w której generalissimus urasta do rangi wielkiego stratega, jest promowana przez Kreml, czego najbardziej jaskrawym przejawem jest Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Moskwie. Nie odnajdziemy w nim śladu paktu Ribbentrop-Mołotow, rozkazu nr 227 („ani kroku w tył”), karnych batalionów, oddziałów ŚMIESZ, brak też jakiejkolwiek wzmianki o losie jeńców powracających z niewoli, weteranów czy generalicji. Według badań przeprowadzonych w 2017 roku, wciąż tylko 40 procent Rosjan słyszało o niemiecko-radzieckim porozumieniu z 1939 roku i uznaje je za autentyczne. Co ciekawe, od 2005 roku liczba osób uznających ten dokument za fałszywy wzrosła z 9 do 17 procent. Te same badania wykazały, że tylko 45 procent Rosjan kojarzy datę 17 września 1939 roku z początkiem udziału ZSRR w drugiej wojnie światowej.

 

Najwybitniejsza postać wszechczasów

Interesujące jest także podejście rosyjskiego społeczeństwa do zagadnienia stalinowskich represji. Badania wykazują, że o ile wiedza na ten temat jest powszechna, to aż 50 procent badanych uznaje, że winnych zbrodni należy zostawić w spokoju i tylko 21 procent jest zdania, że powinni zostać osądzeni. Ciekawym wydaje się również przekonanie 47 procent badanych, zgodnie z którym „nie należy rozgrzebywać przeszłości”, a co za tym idzie, temat stalinowskich zbrodni powinien być poruszany zdecydowanie rzadziej. Warto też wspomnieć, że w 2017 roku Stalin został uznany przez Rosjan za najwybitniejszą postać wszechczasów. Interesującym wydaje się fakt, że w 1989 roku takiego zdania było tylko 12 procent ankietowanych – za najwybitniejszego uznano wówczas Lenina, który zebrał aż 72 procent głosów. Od tego czasu popularność Włodzimierza Iljicza zaczęła spadać, by ostatecznie sięgnąć 32 procent, podczas gdy Josif Wissarionowicz już w 2008 roku zajął pierwsze miejsce wśród takich osobistości jak Władimir Putin, Aleksander Puszkin czy Jurij Gagarin. Znamienne, że podczas obchodów setnej rocznicy rewolucji październikowej, na grobie Stalina, przy którym dzieci dumnie pozowały do zdjęć, dostojnicy państwowi złożyli najwięcej kwiatów.

 

Źródła:

 

Fot. Bundesarchiv, Bild 183-18684-0002 (CC BY-SA 3.0) commons.wikimedia.org


Powrót
Najnowsze

Piosenka ludowa o transformacji

23.09.2019
Sylwia Siedlecka
Czytaj dalej

Pomóż ratować Zamek w Wojnowicach

22.09.2019
NEW
Czytaj dalej

Donald Trump – osamotniony dyplomata

21.09.2019
Adam Reichardt Ivo Daalder
Czytaj dalej

Nikt nie chce być barbarzyńcą

19.09.2019
Kamil Całus
Czytaj dalej

Wrocław: Od Republiki Weimarskiej do II Wojny Światowej

19.09.2019
NEW
Czytaj dalej

Rola intelektualistów w Europie zanika

16.09.2019
Drago Jančar Nikodem Szczygłowski
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu