Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK
Historyczny sobór Ukraińskiego Kościoła
2018-12-18
Tomasz Mróz

W sobotę 15 grudnia Sobór Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego oraz Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego podjął decyzję o zjednoczeniu. Tym samym oba Kościoły formalnie przestały istnieć, tworząc Kościół Prawosławny Ukrainy. Wybrano również nowego metropolitę Epifaniusza (Sierhija Dumenko) – 39-letniego biskupa perejesławskiego i białocerkieskiego, uważanego powszechnie za spadkobiercę i wychowanka dotychczasowego patriarchy kijowskiego Filareta. Nowo wybrany podjął decyzję, iż świątynią katedralną nowej, zjednoczonej Cerkwi będzie Sobór św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach, nie zaś – jak wielu zakładało – Sobór Sofijski, najstarsza świątynia Ukrainy.

Według badania przeprowadzonego w 2015 roku przez Fundację Inicjatywy Demokratyczne, większość Ukraińców deklarowała swoją przynależność do Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego (44,2 procent), 20,8 procent do Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego (20,8 procent), zaś do Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego należało około 2,5 procent.

Do tej pory Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego był jedynym kanonicznym kościołem Ukrainy uznawanym  przez wspólnoty prawosławne. Wraz z październikową decyzją Synodu Patriarchatu Konstantynopolitańskiego o nadaniu autokefalii Kościołowi Ukraińskiemu, sytuacja uległa zasadniczej zmianie. Choć Rosyjska Cerkiew Prawosławna zachowywała pewną wstrzemięźliwość po aneksji Krymu (patriarcha Cyryl nie wziął udziału w głównych uroczystościach włączenia półwyspu w skład Federacji Rosyjskiej w marcu 2014 roku), w ciągu ostatnich lat aktywnie uczestniczyła w budowaniu „Rosyjskiego Świata”. Tym samym Cerkiew Rosyjska wróciła do roli, jaką pełniła w XIX stuleciu w państwie carów: jednego z filarów, na którym opiera się rosyjska państwowość, pozostając w bliskim związku z władzą świecką i w zależności od niej.

Od czasu Majdanu, na fali konfliktu z Rosją, Kościół podległy Patriarchatowi Moskiewskiemu był coraz głośniej krytykowany na Ukrainie. W styczniu 2018 roku jeden z kapłanów diecezji zaporoskiej odmówił pochowania rocznego dziecka, ponieważ chłopiec był ochrzczony w „samozwańczej” cerkwi podległej patriarchatowi w Kijowie. Metropolita zaporoski Łukasz podtrzymał stanowisko swojego podwładnego. W ostatnich latach mnożyły się również nagłaśniane przez media przypadki współpracy hierarchów z rosyjskimi władzami na Krymie i separatystami w Donbasie.

Zjednoczenie bez wątpienia jest wydarzeniem historycznym: kluczową sprawą będzie jednak jedność nowego Kościoła oraz jego zdolność do przeciągnięcia na swoją stronę jak największej liczby parafii i hierarchów podległych Patriarchatowi Moskiewskiemu. Kością niezgody pomiędzy oboma Kościołami pozostanie na pewno prawo do użytkowania najważniejszych świątyń: Ławry Kijowsko-Pieczerskiej i Ławry Poczajowskiej.

Sam akt zjednoczenia, jak też uzyskanie autokefalii pozostaje w równej mierze aktem politycznym. Wyraźnym tego znakiem była eksponowana obecność na sobotnim Soborze prezydenta Petra Poroszenki, od początku aktywnie wspierającego dążenie do autokefalii. Sam prezydent komentując ustalenia Soboru porównał akt zjednoczenia z uzyskaniem politycznej niezależności i obiecał ochronę państwa dla tych duchownych podległych Patriarchatowi Moskiewskiemu, którzy zdecydują się na przyłączenie do nowopowstałego Kościoła Prawosławnego Ukrainy. Warto dodać, iż w soborze zjednoczeniowym wzięło udział dwóch biskupów z Ukraińskiego Kościoła Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego, zaś kilka dni potem trzeci ogłosił swoje poparcie dla decyzji soboru.

Dekret o autokefalii patriarcha Konstantynopola Bartłomiej ma wręczyć nowo wybranemu metropolicie Epifaniuszowi 6 stycznia, czyli w prawosławną wigilie Bożego Narodzenia.

 

Fot. DDima (cc by-sa 1.0) commons.wikimedia.org


Polecamy inne artykuły autora: Tomasz Mróz
Powrót
Najnowsze

Misza odchodzi, Sandra wraca

26.03.2019
Wojciech Wojtasiewicz
Czytaj dalej

Jurij Bojko – rosyjski głos nad Dnieprem

25.03.2019
Grzegorz Tutak
Czytaj dalej

Równanie z trzema niewiadomymi

23.03.2019
Jewhen Mahda
Czytaj dalej

Jakich scenariuszy dla Europy Środkowej chciałyby uniknąć USA i Niemcy

23.03.2019
NEW
Czytaj dalej

Buran: krakowskie spotkanie z Wojciechem Góreckim

22.03.2019
NEW
Czytaj dalej

Rozbity fortepian Petra Poroszenki

20.03.2019
Marek Bogdan Kozubel
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2017 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu